Dym spawalniczy to unoszące się w powietrzu cząstki i gazy powstające, gdy ciepło powstające podczas spawania topi lub odparowuje metal, materiały dodatkowe, powłoki, topniki i inne substancje wokół łuku spawalniczego. Ich skład różni się w zależności od procesu spawania, metalu nieszlachetnego, materiałów eksploatacyjnych, powłok i warunków pracy.

Narażenie na dymy spawalnicze może powodować krótkotrwałe podrażnienie i objawy ze strony układu oddechowego, a także może przyczyniać się do poważnych, długoterminowych zagrożeń dla zdrowia w miejscu pracy. Potencjalne skutki zależą od procesu spawania, materiałów, stężenia narażenia, czasu trwania, wentylacji i indywidualnych okoliczności.

Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania narażeniu na dymy spawalnicze jest kontrola ich źródła. Producenci mogą ograniczyć niepotrzebne spawanie, w miarę możliwości stosować procesy o niższej emisji dymów, instalować lokalną wentylację wyciągową, używać pistoletów do odciągania dymów lub wyciągów dymów spawalniczych, utrzymywać dobrą wentylację i zapewniać odpowiednią ochronę dróg oddechowych, gdy środki techniczne są niewystarczające.

Odciąganie dymów spawalniczych to proces wychwytywania i filtrowania zanieczyszczeń unoszących się w powietrzu powstających podczas spawania, zanim rozprzestrzenią się one po miejscu pracy. Lokalne systemy odciągowe mogą wychwytywać opary w pobliżu łuku spawalniczego, natomiast mobilne lub scentralizowane odciągi dymów spawalniczych usuwają i filtrują zanieczyszczone powietrze.

Odciąg dymów spawalniczych wykorzystuje wentylator lub dmuchawę do zasysania zanieczyszczonego powietrza przez ramię odciągowe, wąż, kaptur lub uchwyt spawalniczy odciągowy. Zanieczyszczone powietrze przechodzi przez jeden lub więcej filtrów wychwytujących cząstki stałe, zanim przefiltrowane powietrze zostanie usunięte zgodnie z konstrukcją systemu i obowiązującymi wymaganiami.

Najlepszą metodą jest zwykle wychwytywanie dymów spawalniczych jak najbliżej ich źródła. W zależności od zastosowania może to obejmować uchwyt spawalniczy odciągowy, lokalny okap odciągowy, ramię odciągowe, mobilny wyciąg dymów spawalniczych lub opracowany system odciągowy do zrobotyzowanych stanowisk spawalniczych.

Pistolet do odciągu dymów spawalniczych to uchwyt spawalniczy przeznaczony do wychwytywania dymów spawalniczych w pobliżu łuku spawalniczego podczas spawania. Pistolet jest zazwyczaj podłączony do odpowiedniego systemu odsysania i filtracji, co pozwala na usuwanie oparów blisko ich źródła zamiast rozpraszania ich po warsztacie.

Odciąg dymów spawalniczych to urządzenie przetłaczające i filtrujące powietrze, które usuwa zanieczyszczenia powstałe podczas spawania, natomiast pistolet odciągowy wychwytuje opary bezpośrednio w pobliżu łuku spawalniczego. W wielu systemach pistolet odciągowy i pochłaniacz oparów współpracują ze sobą, tworząc kompletne rozwiązanie do wychwytywania źródła.

Wybór najlepszego przemysłowego pochłaniacza dymów spawalniczych zależy od procesu spawania, liczby stanowisk spawalniczych, szybkości wytwarzania dymu, metody ekstrakcji, wymaganego przepływu powietrza, wymagań dotyczących filtracji, cyklu pracy i układu warsztatu. Odkurzacze mobilne nadają się do elastycznych zastosowań lokalnych, natomiast systemy scentralizowane mogą być bardziej odpowiednie w przypadku wielu stałych stanowisk spawalniczych.

Wybierając pochłaniacz dymów spawalniczych, należy wziąć pod uwagę przepływ powietrza, podciśnienie, wydajność filtracji, powierzchnię filtra, odległość odciągu, proces spawania, liczbę stanowisk spawalniczych, charakterystykę zanieczyszczeń, poziom hałasu, wymagania konserwacyjne, zasilanie, mobilność i środowisko instalacji.